klinika – trychologia – trychologia choroby włosów
Łysienie androgenowe kobiet (FAGA) – przewodnik dla
pacjentki
Czy wiesz, że…?
Łysienie androgenowe kobiet (FAGA – Female Androgenetic Alopecia) to najczęstsza postać niebliznowaciejącej utraty włosów u kobiet. Choć najczęściej rozpoczyna się w okresie menopauzy, problem ten może pojawić się znacznie wcześniej – nawet w wieku dojrzewania.
Spójrz na statystyki
U rasy kaukaskiej częstość występowania FAGA wzrasta wraz z wiekiem:
- 3–12% kobiet w trzeciej i czwartej dekadzie życia (po 20. i 30. roku życia)
- 14–28% kobiet w piątej dekadzie życia (po 40. roku życia)
- 29–59% kobiet powyżej 70. roku życia (szczyt zachorowalności)
Jakie są objawy?
Choroba ma charakter przewlekły i rozwija się skrycie przez lata. Pierwsze zauważalne objawy to:
- Stopniowe przerzedzenie włosów w linii przedziałka (tzw. objaw choinki)
- Zmniejszenie gęstości włosów w linii czołowej oraz na wierzchołku głowy
- Rozproszone (dyfuzyjne) przerzedzenie włosów na całym skalpie
- Widoczny ubytek włosów w okolicy skroni
Jakie są przyczyny?
Podłoże choroby jest wieloczynnikowe. Dochodzi do skrócenia fazy wzrostu włosa (anagenu) oraz miniaturyzacji mieszków włosowych. W efekcie grube, długie włosy (terminalne) przekształcają się w cienkie i krótkie włosy meszkowe. Pacjentki często opisują to słowami: „Kiedyś miałam gęste, grube włosy, dziś są cienkie i krótkie”.
Ważny fakt medyczny: Większość kobiet z FAGA nie wykazuje klinicznych ani biochemicznych cech hiperandrogenizmu (nie ma podwyższonego poziomu testosteronu we krwi). Z tego powodu rutynowa diagnostyka endokrynologiczna przy jasnym obrazie klinicznym nie jest konieczna.
Kiedy lekarz zleci dodatkowe badania laboratoryjne?
- Badania podstawowe dla każdej pacjentki: Morfologia krwi, parametry tarczycy, prolaktyna, poziom witaminy D3 oraz cynku.
- Rozszerzona diagnostyka endokrynologiczna: Wdrażana tylko wtedy, gdy łysieniu towarzyszą inne objawy zaburzeń hormonalnych, takie jak hirsutyzm (nadmierne owłosienie), nieregularne miesiączki czy ciężki trądzik oporny na leczenie.
Jak rozpoznać łysienie androgenowe?
Podstawą sukcesu jest szybkie działanie. Diagnostyka w naszym gabinecie obejmuje:
- Konsultację dermatologiczną: Szczegółowy wywiad i badanie fizykalne.
- Trichoskopię: Bezbolesne badanie dermoskopowe, które pozwala ocenić stopień miniaturyzacji mieszków i unaczynienie skóry.
- Biopsję z badaniem histopatologicznym: Wykonywaną wyłącznie przypadkach wątpliwych lub przy braku odpowiedzi na leczenie.
Jak leczymy FAGA?
Łysienie androgenowe to choroba przewlekła, wymagająca długofalowej i często skojarzonej terapii dobieranej indywidualnie.
Leczenie miejscowe i farmakologiczne
- Minoksydyl (miejscowy): Stosowany 1–2 razy dziennie w stężeniu 2% lub 5%. Wydłuża fazę anagenu, zwiększa grubość i gęstość włosów poprzez rozszerzanie naczyń krwionośnych i działanie przeciwzapalne.
- Minoksydyl (doustny): Nowoczesna alternatywa dostępna w Polsce w formie leku recepturowego.
- Leki doustne antyandrogenowe: Finasteryd, dutasteryd oraz spironolakton (stosowane pod ścisłą kontrolą lekarską).
Terapie zabiegowe
- Osocze bogatopłytkowe (PRP): Podanie koncentratu czynników wzrostu i cytokin stymulujących mieszki. Najwyższą skuteczność wykazuje w połączeniu z mikronakłuwaniem skóry.
- Laseroterapia: Laser tulowy 1972 nm (stosowany z niską energią raz w tygodniu) lub domowe urządzenia do fototerapii (grzebienie laserowe emitujące fale 630–670 nm).
- Leczenie operacyjne: Przeszczep włosów (w zaawansowanych stadiach).
Suplementacja
Wspomaganie terapii właściwą podażą witamin i minerałów wyrównujących
zdiagnozowane niedobory.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty i trichoskopii?
Aby badanie trichoskopowe dało jak najbardziej wiarygodny obraz stanu Twojej skóry, pamiętaj o kilku zasadach:
- Nie farbuj włosów – zachowaj odstęp minimum 1 tygodnia od ostatniego farbowania lub rozjaśniania.
- Nie myj głowy bezpośrednio przed wizytą – najlepiej umyj włosy na 2 godziny przed planowanym badaniem.
- Zrezygnuj ze stylizacji – w dniu wizyty nie nakładaj na włosy i skórę głowy lakierów, pianek, suchych szamponów ani żeli.
